Search
49655 items
-
Metod za pronalaženje mina zasnovan na lokalizaciji pčela kao biosenzora pri njihovom aktivnom traganju za isparenjima eksplozivnih naprava
V. Starčević, M. Babić, G. Mirjanić, A. Avramović, M. Simić, S. Gajić, Z. Babić, N. Kezić, M. Muštra, V. Risojević, V. Stojnić, J. Filipi, I. Ševo, V. Jovanović, Metod za pronalaženje mina zasnovan na lokalizaciji pčela kao biosenzora pri njihovom aktivnom traganju za isparenjima eksplozivnih naprava, Konsenzualni patent br. BAP213424, Institut za intelektualno vlasništvo Bosne i Hercegovine, 2024. -
Pravni aspekti javnih nabavki u Evropskoj uniji i BIH
U državama članicama EU svake godine se zaključi preko 250.000 ugovora o javnim nabavkama u vrijednosti od oko dvije hiljade milijardi evra, što čini oko 14% BDP-a Evropske unije. Iz tih razloga EU i svaka država detaljno prati način trošenja sredstava i nastoji da obezbijedi ne samo političku, već prije svega, sudsku kontrolu. Pravno regulisanje javnih nabavki je složeno pitanje jer ima za zadatak da takvo trošenje učini zakonitim i da troškove stavi pod kontrolu i sankcioniše povrede. Predmet istraživanja u užem smislu čini analiza propisa i pravila koja regulišu javne nabavke. Odredbe o javnim nabavkama su sadržane u primarnim i sekudarnim izvorima prava EU, UFEU-u i u nizu direktiva. U širem smislu, predmet istraživanja je stavljen u kontekst širih pravnih instituta kao što je javno-privatno partnerstvo, pravo konkurencije i načelo autonomija volje ugovornih strana kod zaključivanja ugovora. Analiza ovako određenog predmeta u širem smislu ima za cilj da odredi mjesto javnih nabavki i njegov odnos prema navedenim institutima. U radu se polazi od teze da je ugovor o javnim nabavkama ugovor mješovite pravne prirode i da, bez obzira na sve osobenosti, mora zadovoljiti osnovne zahtjeve ugovornog privrednog ili obligacionog prava u pogledu nastanka, pravnog dejstva i prestanka, ali i javnog prava, kao upravni ugovor. -
Primjena neuronskih mreža za generisanje sintetičkih podataka o solarnoj iradijansi
Završni rad II ciklusa -
Upis zajedničke svojine bračnih supružnika u javne evidencije nepokretnosti u Republici Srpskoj
Predmet rada jeste analiza upisa zajedničke svojine bračnih supružnika u javne evidencije nepokretnosti Republike Srpske i, shodno tome, u pokušaju identifikovanja aktuelnihnedostataka i prijedloga za dalje regulisanje ovog instituta u našem pravnom sistemu. Ideja za bavljenje upravo ovom temom dobijena je na osnovu normativnih propisa iz oblast stvarnog i porodičnog prava, koji ne sadrže diskriminatorne odredbe ali i dalje ostavljaju mogućnost za nepotpuno sprovođenje upisa. Upis oba bračna supružnika kao zajedničara neophodan je za sigurnost pravnog prometanepokretnostima, u cilju smanjenja sudskih sporova povodom neovlaštenog raspolaganjazajedničkom svojinom, i radi realizacije rodne ravnopravnosti usticanjuimovinskih prava. Iz tih razloga smatram da je ovom pravnom institutu nužno posvetiti više pažnje. Pri izradi radaanalizirani su normativni propisi u našem pravnom sistemu, FBiH/BD i regionu, u cilju identifikovanja nedostataka u aktuelnom zakonodavstvuRepublike Srpske i davanja prijedloga za izmjenom zakonskih propisa, kroz pozitivan primjer iz regiona (Republika Srbija). -
Pravosudni sistem Bosne i Hercegovine i entiteta u svjetlu reformskih procesa
Teoretičari su utvrdili i prihvatili da je samim izborom teme već načelno određen predmet rada i formulisan problem. Shodno takvom stavu i shvatanju, predmet ovog rada je analiza pravosudnog sistema Bosne i Hercegovine i entiteta u svjetlu reformskih procesa koji traju dugi niz godina. Uspostavljanje i izgradnja nezavisnog pravosuđa reformski je proces, koji je počeo prije svih drugih u Bosni i Hercegovini. Evropski standardi u oblasti nezavisnosti i efikasnosti pravosuđa zahtijevali su značajnu reformu pravosudnog sistema, koja je u velikoj mjeri obavljena u periodu od sredine devedesetih do danas i koja je dala bitne rezultate. Značaj ovih dostignuća utoliko je veći ako se imaju u vidu okolnosti u kojima je reforma pravosuđa izvršena. Složenost ekonomske i socijalne situacije u zemlji neposredno nakon ratnih dešavanja, neminovno se reflektovala i na rad pravosuđa. Ratni sukobi su rezultovali velikim brojem predmeta ratnih zločina koji bi predstavljali opterećenje i uređenijim i funkcionalnijim sistemima. Ratna dešavanja, razrušenost privrede i društvenopolitička tranzicija donijeli su i veliki broj specifičnih predmeta poput povrata imovine, radnih sporova, stečaja, naknada ratne štete i sličnih predmeta, koji su predstavljali dodatni izazov. Poslijeratno pravosuđe nije raspolagalo neophodnim materijalno-tehničkim i kadrovskim resursima za procesuiranje ovako složenih predmeta, a politički ambijent iz ovog perioda predstavljao je dodatnu otežavajuću okolnost za rad pravosudnih institucija. Organizacija pravosuđa u Bosni i Hercegovini bila je izrazito složena i može se reći da je pravosudni sistem bio podijeljen u četiri odvojena sistema. Pored toga, u okviru pojedinih kantona u Federaciji Bosne i Hercegovine djelovale su paralelne, odvojene pravosudne strukture. Ni međuentitetska saradnja nije bila na zadovoljavajućem nivou i nije bila institucionalizovana. -
Pravna sredstva za zaštitu trećih lica u izvršnom postupku – prigovor trećeg lica i tužba radi proglašenja izvršenja nedopuštenim
Tema rada je zaštita trećih lica u postupku izvršenja, kada se kao predmet izvršenja, nad kojim će se izvršenje sprovesti, nađe stvar koja pripada trećem licu. Glavna uloga postupka izvršenja jeste konačno ostvarivanje prava koje je tražiocu izvršenja utvrđeno na autoritativan način, te namirenje njegovog potraživanja od imovine koja pripada izvršeniku. Krug predmeta koji može biti podoban za izvršenje je različit, pri čemu se kao najčešći predmeti izvršenja javljaju stvarna i obligaciona prava, ali i druga prava koja su podobna da bi se izvršno potraživanje moglo namiriti. Međutim, u realnim društvenim odnosima, nerijetko dolazi do situacija kada se izvršenje sprovodi nad predmetom koje pripada trećem licu. U takvim situacijama neophodno je izvršiti zaštitu trećih lica putem određenih pravnih sredstava, iz razloga što bi se potraživanje tražioca izvršenja namirilo, ali na štetu lica koje nije bilo učesnik odnosa koji su prethodili izvršnom postupku. Pravna sresdtva koja stoje na raspolaganju trećem licu su: prigovor trećeg lica, izlučna tužba1, odlaganje izvršenja na predmetu čije se izlučenje traži u parničnom postupku (kao sudska mjera obezbjeđenja), protivizvršenje na prijedlog trećeg lica, i druga pravna sredstva kojima se u konkretnom slučaju može koristiti treće lice, pri čemu je predmet pažnje ovog rada usmjeren na prigovr trećeg lica i izlučnu tužbu. Ovim radom će se izvršiti i analiza pravnih sredstava koja štite treća lica u izvršnom postupku, kako domaće države tako i država u okruženju, ali i geneza, odnosno razvoj ovih pravnih sredstava u prethodnom periodu. -
Organizaciona struktura i upravljanje kreditnim organizacijama u kompanijskom pravu Republike Srpske
Predmet istraživanja ovoga rada jeste unutrašnja organizacija, korporativna kultura i upravljanje u privrednim društvima sa posebnim osvrtom na kreditore odnosno banke, mikrokreditna društva i štednokreditne organizacije. Naime u savremenim privrednim tokovima sve se više pažnje i napora pridaje organizovanju korporativnog upravljanja, dobrom funkcionisanju i unutrašnjoj organizaciji privrednih društava. Posebna pažnjau ovome radupridanajei tome koji su ciljevi ovoga oblika upravljanja kao i stepen realizacije tih ciljeva, tekako korporativno upravljanje generalno utiče na pravni i poslovni život privrednih društava i kakav uticaj korporativno upravljanje ima na društvo kao cjelinu.U radu je sa posebnom pažnjom obrađen bankarski sistem u Republici Srpskoj,te kako se korporativni oblik upravljanja manifestuje u realnom životu Republike Srpske. Djelimična pažnja je data tome kako se korporativno upravljanje manifestuje i u uporednim pravnim sistemima, te je izvršena i komparacija između toga kako se korporativno upravljanje manifestuje u Republici Srpskoj i drugim pravnim sistemima. Poslovna djelatnost zahtjeva od lica koja učestvuju u njoj posebne oblike organizovanja i međusobne koordinacije da bi se poslovna aktivnost odvijala u pozitivnom smjeru. Korporativno upravljanje predstavlja instrument kojim se poslovna djelatnost odvija na efikasan način, te se upravo iz tog razloga analiza korporativnog upravljanja uzima kao primarni predmet istraživanja ovoga rada. -
Notarska forma ugovora
Iako je glavni princip ugovornog prava danas načelo konsenzualizma, odnosno neformalnosti ugovora, ipak je u brojnim propisima zadržana određena forma pojedinih ugovora, iz razloga očuvanja interesa ugovornih stranaka, ili pak trećih lica, ili očuvanja javnog interesa. Javni interes ogleda se u nastojanju pravno uređene društvene zajednice da postigne zakonitost, sigurnost i stabilnost mnoštva pravnih odnosa koji se svakodnevno uspostavljaju među ugovornim stranama. U cilju uspostavljanja ovakve pravne sigurnosti kroz zadržavanje forme ugovora u pojedinim slučajevima, pored do sada poznatih formi ugovora, uspostavljena je i notarska frma ugovora, odnosno forma notarski obrađene isprave. Ova forma podrazumijeva, osim određenog izgleda i sastavnih dijelova same isprave o ugovornom odnosu, i određeno, zakonom propisano postupanje notara, kao lica od javnog povjerenja, odnosno ispunjenje određenih obaveza prema ugovornim strankama, među kojima su najvažnije poučavanje ugovarača o posljedicama njihovog pravnog posla i upozoravanje na nezakonitosti i manjkavosti istog, uz istovremeni ravnopravan tretman ugovarača u zaštiti njihovih prava. Samo profesionalno obavljanje ovih dužnosti od strane posebno obučenog, nezavisnog i nepristrasnog lica može rezultirati u sačinjavanju isprave o zakonitom pravnom poslu iz kojeg će proizaći jasna, nedvosmislena i sigurna ugovorna prava i obaveze. Značaj notarske službe za pravnu sigurnost ugovarača pravnog posla ogleda se i u tome što ovakva isprava, pod uslovom ispunjenja svih dužnosti obrade isprave od strane notara, predstavlja javnu ispravu za koju vrijedi neoboriva pretpostavka istinitosti. U ovom radu je, stoga, pažnja posvećena upravo doprinosu notarske forme ugovora pravnoj sigurnosti, kako kroz detaljno određen sastav notarske isprave, tako i kroz principe 2 organizovanja notarske službe, te propisane dužnosti notara u sačinjavanju notarski obrađene isprave. I jedno i drugo je ono što čini specifičnost notarske forme ugovora i ono što opravdava karakter notarski obrađene isprave kao javne isprave o pravnom poslu.